Faallo: Doorashada Shariif Xassan Kadib

“…Anna Ceelalyada Baas  Caraabada Waxaan Cagta Soo Rogaba Caynaankii Heloo Waan Hayaa…”

482 Maalmood ayaa laga joogaa habeenkii la doortey Madaxweynaha Federaalka Soomaaliya Shiikh Shariif, goobtuna waxay ahayd Jabuuti, waxaa socdey wada xaajood hoose, baarlamaankii waa faa’iidey oo 100% ayuu dhalay waxaana uu gaarey 550 xildhibaan, waqtiga 8 bilood ayaa u harsanayd waxaa loogu daray 2 sano, Shariif Xassan durba damac ayaa qaadey waxa uu soo istaagey doorashada Madaxweynaha waxaa ka horeeysa kan Shirguddoonka, Adan madoobe waxays yiri ar isma casilin waana roogaa oo ma dhiman “siyeed bilood yaa iinherti”,  Shariif Axmed oo kursiga Madaxweynaha habeenkasta ku riyooda ayaa qanciyey saaxibkiis Shariif Xassan, laakiin heshiiskaas laguma muujin in shirguddoonka iyo baarlamaanku isla dhacayaan laba sano iyo sideed bilood kadib, heshiiskaas waxa uu muujiyey sida Shiikh Adan Madoobe hawsha siyaasadda ee uu faraha la galay uga dhacsanaa, waraysi danbe uu baxsheyna waxa uu ku qeexay in sideed bilood u hartey, Shariif Xassan waa nin caqli badan sideedii bilood markii ay dhamaatey, damiciisi waa dabooley sababtuna waxay ahayd Dawladdu waxaa ku socdey weerar joogto ah isla markaana lagu soo ururshey meelo kooban, inkasta oo reer Galbeedku u soo gurmadeen.

Advertisements

Bishii Janaayo sanadkan 2010 ayaa xildhibaan Islow dilaaciyey sheekadii u daahsooneyd Shariif Xassan, waxay soo socotaba,  Jabuuti ergo soo dirtaba, Walad Cabdalla baaq soosaraba arinto ma joogsato ileyn mawjad xoogbadan ayaa gadaal ka taagan, waxaana ay ku soo dhamaatey in Maanta (28.05.2010) Shariif Xassan caynaankiisi dib u helo 3 sano iyo shan bilood kadib.

Isbedel caynkee ah ayaa la filanayaa?

Shariif Xassan waa nin awood  jecel, isla markaana hadal deggan, ku adkeysta waxa uu rabo,  waxaana lagu tilmaama siyaasiga ugu shacbiyada yar  waxaana uu  isbedbedelkiisi badnaa ku waayey taageerayaal badan ee uu ku kasbaday diidmadii ciidamada safka hore in ay Soomaaliya soo galaan inkasta oo uu gadaal ka saxiixay in Itoobiya xitaa soo geli karto, sanadkii 2006 ayey ahayd markii iigu horeysey ee aan la kulamo, waxa aan aad u dhegaystey waxyaabo la weydiinaayo sida uu uga jawaabo ama qofka u qanciyo, waxaaana ka waayey hal arin oo uu si cad uga jawaabey, waxaa hubaal ah in uu matoor cusub guddoomiyuhu saarayo Dawladda Shiikh Shariif.

Shariif Xassan waxa uu xiriir dhaw la lee yahay Madaxweynaha oo ay ahaayeen mataano aan meelna u kala harin, inkasta oo khilaafkii baarlamaanku uu mugdi soo kala dhexgeliyey kadib markii Madaxweynuhu dalbaday in khilaafka la joojiyo Adan Madoobe loo oggolaado in uu uu shaqadiisa sii wato, muddadaas yar waxaa ay aad isugu soo dhaweysey Shariif Xassan oo ahaa mashiinka afuufayey khilaafka iyo Raysalwasaare Cumar Cabdirashiid.

Xukuumad Cusub oo Adam Madoobe xubin ka yahay?

Sida muuqata talaabada labaad ee ku xigta doorashada Shariif Xassan waa in la dhiso Xukuumad cusub, xukuumadan waxaa looga faa’ideysan doonaa in banaanka la dhigo ragii la safnaa Shiikh Adan Madoobe isla markaana dagaalka ku qaadey Shariif Xassan, waxaana lagu hirgelinayaa heshiiskii Ahlu-Sunnah Waljamaaca, inkatsa oo ururkaasi uu yahay mid ay u hadlaan rag badan oo hadaladoodu iska soo horjeedaan, Xukuumadda cusub ayaa la saadaalinayaa in ay noqon doonta mid ka tiro yar tii hore ayna ka muuqdaan wejiyo horey uga dhexmuuqan jirey dawladihii hore.

Khilaafkan oo la dhihi karo ninka sida weyn ugu khasaarey ee Shiikh Adan Madoobe ayaa la filayaa in uu xubin ka helo xukuumadda cusub taas oo ah balanqaadkii madaxweynaha iyo Axmed Ould Abdallah, laakiin waxaa dhici karta in uu noqdo wasiir aan macno ku dhisneyn.

Kalsoonida Baarlamaanka ee Xukuumadda

Kadib marka la dhiso xukuumadda cusub waxaa Raysalwasaaruhu ku khasban yahay in uu weydiisto kalsoonida baarlamaanka waaba haddii xal loo helo khilaafka isaga iyo Madaxweynaha dhexyaala, helida kalsoonidu waxa ay ku xiran tahay sida Shariif Xassan uu wax uga maamulo magacaabista xukuumadda cusub, waxaa dhici karta in meeshaan ay noqoto halka lagu legdo Cumar Cabdirashiid oo adkeysi iyo geesinimo muujiyey khilaafkii u danbeeyey, hadii uu kalsoonida waayo, Shariif Axmed waxaa uu fursad u helayaa damiciisi dastuurku ka horjoogsadey.

Khilaafka Baarlamaanka

Xildhibaanada Baarlamaanka ayaa khilaaf ba’an dhexyaalaa, waxa hoggaanka u qabtey nin ay si wanaagsan u yaqaanaan, sanadkii la soo dhaafey wax mushahar ah may qaadan, inkasta oo waqtiyada khilaafyada mushaharka laa qaataa 1000 jeer ka wanaagsan yahay mushaharka caadiga ah, Guddoomiyaha cusub ma ahan nin lagu yaqaan in uu xaliyo khilaafka baarlamaanka laakiin waxa uu aad ugu fiican yahay sida laba kooxood loogu qaybiyo kadibna loo xukumo, doorashadii hore ee 2004 ayuu khilaaf dhexdhigay kulankii u horeeyey kadib markii Cali Geedi xukuumadda soo dhisey khilaafkaas oo socdey muddo laba sano iyo bar ah, kadib mideyntii Xildhibaanadii kala fadhiyey Jowhar iyo Muqdisho ee la isugu geeyey Baydhabo, waxa uu ku dhexjirey muddo ka yar 6 bilood waxaana hillaac uga baxay meel kale, taas oo muujineysa in Shariif Xassan ay ku adagtahay in uuba hogaamiye meel mideysan, doorashada Shariif Xassan kadib waxa ay horseedeysaa in Baarlamaanku waayo kooram ku filan oo uu ku shiro kadib marka ay ka yaacaan qaar badan oo ka mid ah magaalada Muqdisho.

Waqtiga Dawladda u harsan

Dawladda uu Madaxweynaha ka yahay Shiikh Shariif oo ahayd midii beesha caalamku ugu taageerada badneyd ayaa haddana ahayd middii ugu waxqabadka liidatay isla markaana dhulka ay ka taliso uu aad uga yaryahay xitaa tii Cabdiqasim Salaad, khilaafka iyo hoobiyaha ku socda ka sokow waxaa dhawaaqaya dawanka waqtiga u haray saacadduna waxa ay u foorarsatey heer dhamaad ah sanadka 2011 bisha lixaad waqtigii dastuuriga ahaa waa ka dhamaadey, waxaana la is weydiinayaa 2 sano iyo sideed bilood waxa ay ku dhamaatey, heerka Dawladda Federaalku ay joogtey maalintii uu iska casilaayey Madaxweyne Cabdullaahi Yusuf iyo heerka maanta ay taagan tahay.

Ugu danbeyntii xildhibaanada Baarlamaanku waxa ay cagta saareen raad arooryaad Soomaaliduna waxay tiraahdaa Raad arooryo dib looma qaado,  mashiinka soo dhexgalay dawladdu yuu qaadi doonaa ma madaxweynaha oo la sito ayeynu arki doonaa? mise Raysalwasaaraha ayaa dabinka loo dhigey oo Baarlamaanka ku hor kufaaya?, mise Dawladda oo dhan ayaaba la liqi oo la isweydiin meel ay martey?, mise dawladdu guul ayey gaari  maamulkana waddanka oo dhan ayey gaarsiin? jawaabaha waqtiga ayaan u deyney.

Ismail H. Said
Horseed Media

Comments

  1. shiilaale says

    shariifka waxaa la gaaray waqtigii uusoo maaliya oo dhan uu faasixi lahaa gadan lahaaa
    awal waxaa la lahaa waxuu gaday bada soomaaliya
    hada waxuu gadan doonaa oo suuqa gayn doonaa Puntland

  2. says

    asc,salaan ka dib taasi ma ha barlaam waa dolaalin isugu yimi xamar waa kuaw ka hadal afkooda iyo waxaay cunaan ee laaluush qaatay taasana ma ah barlamaan sax waa tuugo usu timi ilaahay bahdii waxaa halakaa isugui yimi tuugada soomalida laga qaatay qabiilooyinkal inti tuugu ku jirtay

  3. Bashiir Axmed says

    Doorashada shariif sakiin kabacdi waxay ila tahay inay so kordhin doonin wax xal ah waxaadna maqli doontaan isago mar dhow cayrshay cabdirashid sharmarke marka shariif iyo shariifka kale dawlad nooce ah ayay la imaan doonaan kadib doorashada shariif sakiin kabacdi??

  4. MOHAMED says

    salaama calaykum , dhibaatadu maaha shariif xasan ee waa dadka iyagu doortay ee xildhibaanada isku sheegay sababtoo ah sh. xasan waa nin la yaqaan waxa uu gudo iyo waxa uu gooyo , dhamaan umada somaaliyeedna way yaqaaniin inuu yahay nin eega danta gaarka ( personal interest) oo taas cadaymo badan ayaa loo hayaa .

  5. nuuro says

    Horta Xildhibanadi Hoolka Lagu Doortay Shatiifka Fadhiyey Waxay Muujiyeen Sharaf Sabaabtoo ah Qaylo iyo Sawaxan Majirn ee Firimpi bay Yerinayeen.Madaxweynaha iyo R/wasaraha U Malayn Maayo in Wax ka Quseyaan Amuurta Barlamaanka ka Socota. Waayo Iyaga Khilaaf Dhinaca Dastuurka ku Saabsan baa ka Dhexeya Maxkamada Sare Ha Isla Aadeen.

  6. XAAMUD says

    Dhibaatada ugu wayn ee aan labaatansano ladareemin waxa weeye soomaalida oo aan garan inay ku shaqeeyaan magaalo nabad ah dadka degaankuna raali ku yihiin.dad tiro yar ayaa madaxa ka haysta soomaali kuwaasoo caasimada xamar magaalo aan ahayn u ogolayn ayagoo shisheeye lakaashanaya sharaf abgaaloow dan kama galin sharafkii baydhabo lagu doortay shalay.waxa uu ku qasbay wax magaratada in uu geeyo hooyga danbiilayaasha somali dabray dawladnimadana cadawga ku ah kasmo xumo darteed.xamar casimad ma aha hadad dadoow wax kasaysaan lakin waa waa ahaan jirtay.xamar oo casimada dastuur ahaan laga badalaa waa xalka soomaaliya mudo yar godahood fakara!!!

  7. Ubah says

    SALAAM dhaman somalida …meeshan waxa ka cadatay inay ragan lacagta umada somalida loogu deeqo u fadhido,,, omar wa nin somalinimadu ay ku dheertahay saan wada aragnay na leh dulqaad aad u weyn..balse dowladan rajo yar ayan ka lahaa,waxan ku talo jiray sh shariif iyo omar inay dowlada warlords ka wada saaran kuna badalaan rageenu adunka dhinacyadiisa jooga oo wax soo bartay..balse weli qasay wadaan somalida koonfurta waa QUUSASHO imika…allow somalia u gargar..salaam

  8. says

    faalado runta ayay abaartay Ismaaciilna waa qiyaas fiican yahay.

    waxaan Dr Cumar C/rashiid kula talin lahaa inuusan laba shariif la shaqayn waayo waa dad aan dawlad aqoon Shariif xifadiisu waa qaadwale aan inaba haw le’ekaatee tacliin soomarin Madaxweynuhuna hadde waa ninka aan Dastuurkaba wali akhriyin!!
    sidaa darteed iska casil oo fashili Adigaa maxweynaha Mustaqbilka ah waayo siyaasi nadiifa oo siyaasi nadiifa dhalay ayaad tahay Insha Allaa markaad madaxweyne kanoqotid Somaaliya ayay xasili doontaa.
    Dr Faroole waxaan kula talinayaa Dawladda laba shariif afduubteen caddee inta ay haystaa inaan puntland lashaqayn kanamid ahayn

  9. says

    asc horseemadeia intaas kadib waa kumahadsan yihiin faaladan xog ogaalnimo ee aad kadiyaariseen arinta wadanka majirta runtiina waxaan oran karnaa guuldaro ayaa wadanka usoo hoyataye alaha naga badbaadsho

  10. cabdiwahaab says

    doorashada shariifka waxay ka dhigantahay dhamaadkii dowladd shariifku uu Madaxwayne ka yahay oo la dhihikaro shariifku wuxuu soo dadajinayaa baaba, dowladda jabuuta, sababtoo ah waa nin waxkata ka eega dantiisa gaarka ah manafiirinayo danta umadda soomaaliyeed manaba yaqaano waa kalagiis danayste.

  11. Noor says

    Xubnaha baarlamaanka jeebkooda maran masaakiin gaajaa laysay cid waxa siinkarta oo laluushikarta ma jirto shariika maahane,waayo lacago badan baa la lunsaday.marka meeshu baarlamaan maahane waa suuqa codadka.ninba ninkuu ka jaahilsnayahay waa ka damiir xunyahay.marka shariifka iyo baarlamaankaba aqoontaa ku yar. calaa ayi xaal madaafiicdu sideedii hawdhacdo dadkuna Xamar dibada ha ka joogeen, lacag urursi ha lagu tartamo, arrintuna waa jug jug meeshaada joog.

  12. Sakariye Isticmaar says

    Mahadsanid Ismaaciil.

    Waxii aan oran laheyn waxa aad ku xustey qormadan iyo waliba xogag badan oo muhim ah doorshada shariif Xassan oo aheyd mid dadku intiisa badan ey sugayeen waxase dadku isweydiinayaan talaabada kowaad ee uu qaadi doono Shariif Xassan maxey noqon doontaa talow siyaasadihiisi hore wax ma ka badali doonaa waxa aan eegi doonaa bal sida uu shariif Xassan u ciyaaro. Ciyaarta final ee 6,bilood ee fooda inagu heysa dhici doonta hadii Alle-idmo Shariif Xassan iyo masrxa Villa Soomaaliya aan ka dhursugno.

  13. Sakariye Isticmaar says

    Mahadsanid Ismaaciil.

    Waxii aan oran laheyn waxa aad ku xustey qormadan iyo waliba xogag badan oo muhim ah doorshada shariif Xassan oo aheyd mid dadku intiisa badan ey sugayeen waxase dadku isweydiinayaan talaabada kowaad ee uu qaadi doono Shariif Xassan maxey noqon doontaa talow siyaasadihiisi hore wax ma ka badali doonaa waxa aan eegi doonaa balse uu shariif Xassan u ciyaaro ciyaarta final ee 6,bilood ee fooda inagu heysa dhici doonta hadii Alle-idmo Shariif Xassan iyo masrxa Villa Soomaaliya aan ka dhursugno.

  14. Saleebaan Axmed says

    Mahadsanid brother, runtii sida wax u socdaan faaladaada ayaa laga fahmi karaa, waana qiyaas wanaagsan, waxaan sugnaa halka ay cagta saaraan kuwaan dhexdooda ayaa la isku taagay, shariif sakiina xikmad soo kordhinmaayo