Kormeerayaal dhinaca badda ah ayaa sheegay in siddeed nin oo hubaysan ay la wareegeen markab xamuul ah oo marayay xeebaha Soomaaliya.
Markab xamuul ah oo aan magaciisa la shaacin ayaa lagu qabsaday xeebaha Soomaaliya, sida ay Isniintii sheegeen hay’adaha caalamiga ah ee la socda ammaanka iyo dhaqdhaqaaqa maraakiibta.
UK Maritime Trade Operations (UKMTO) iyo EU Maritime Security Center Indian Ocean (MSCIO) ayaa labaduba soo saaray digniino, iyaga oo sheegay in siddeed qof oo hubaysan ay fuuleen markabka xilli uu marayay meel u dhow Geeska Afrika.
Maxaa laga ogyahay dhacdadan la tuhunsan yahay ee burcad-badeednimada?
UKMTO ayaa maraakiibta uga digtay inay si taxaddar leh u socdaan, isla markaana ay soo sheegaan dhaqdhaqaaq kasta oo looga shakiyo inuu khatar yahay.
MSCIO ayaa dhankeeda sheegtay in, sida wararku tilmaamayaan, dhammaan shaqaalaha markabka ay xilligan nabad qabaan.
Burcad-badeednimada ka jirta xeebaha Geeska Afrika ayaa hoos u dhacday kaddib markii ay si weyn u baahday intii lagu jiray sannadihii 2000-meeyadii, iyadoo heerkii ugu sarreeyay la gaartay ku dhowaad 2011.
Si kastaba ha ahaatee, sannadkan 2026 ayaa la arkay koror ku yimid weerarrada iyo afduubka maraakiibta, iyadoo dhowr markab ay burcad-badeeddu la wareegeen.
Bilihii Abriil iyo May, saddex markab oo shidaal iyo bacrimin siday ayaa la qabsaday. Bishii Luulyo-na, markab kiimikooyin siday ayaa lagu qabsaday meel ka baxsan xeebaha Yemen. Dhammaan afarta markab ayaa la sheegay in lagu hayo meel ka baxsan xeebaha Soomaaliya.
Khataraha maraakiibta ganacsiga
Soo noqoshada burcad-badeedda ee Geeska Afrika ayaa ku soo beegmaysa xilli maraakiibta ganacsiga caalamiga ah ay wajahaan khataro isa soo taraya oo ka jira Bariga Dhexe.
Shirkadaha iyo maraakiibta xamuulka ayaa isku dayaya inay ka fogaadaan marin-biyoodka muranka badan dhaliyay ee Marinka Hormuz, halka weerarrada Xuutiyiinta ee Badda Cas ay sidoo kale saameeyeen amniga iyo isu-socodka maraakiibta.
Isku-darka khatarahan ayaa keenaya in qaar ka mid ah maraakiibta ganacsiga ay doortaan waddooyin dheer oo ammaan ahaan la rumaysan yahay inay ka wanaagsan yihiin, taas oo kordhin karta waqtiga iyo kharashaadka gaadiidka badeecadaha caalamka.
Ma cadda weli cidda ka dambeysa qabsashada markabkan ugu dambeeyay, sidoo kalena faahfaahin dheeraad ah lagama bixin xaaladda markabka ama halka saxda ah ee uu ku sugan yahay.
