Madaxda Afrika ayaa Arbacadii dhagax-dhig u sameeyay warshad cusub oo sifaysa shidaalka, taas oo ku kacaysa ku dhowaad $16 bilyan (€14 bilyan), lagana dhisayo xeebaha Kenya.
Mashruucan ayaa la filayaa in lagu dhameystiro muddo 40 bilood ah, waxaana warshaddu awood u yeelan doontaa inay maalin kasta sifayso qiyaastii 700,000 foosto oo shidaal ah. Warshadda ayaa laga dhisayaa magaalada xeebta ah ee Lamu.
Madaxweynaha Kenya William Ruto, Madaxweynaha Uganda Yoweri Museveni iyo Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed ayaa ka mid ahaa madaxda ka qeyb gashay munaasabad lagu xusayay mashruucan, kaas oo lagu tilmaamay inuu yahay kan ugu weyn ee noociisa ah ee laga hirgeliyo Bariga iyo Bartamaha Afrika.
“Warshaddani waxay xoojin doontaa amniga tamarta gobolka, waxay yareyn doontaa ku-tiirsanaanta badeecadaha dibadda laga keeno, waxayna xoojin doontaa kaydka lacagaha qalaad,” ayuu Ruto ku sheegay baraha bulshada.
“Laakiin tani ma aha oo keliya warshad sifaysa shidaal. Waa xarun warshadeed oo isku dhafan, taas oo ka koobnaan doonta warshad koronto oo soo saarta 1,000 megawatt, warshad samaysa caagagga iyo xarumo lagu soo saaro bacriminta iyo kiimikooyinka.”
Ninka ugu taajirsan Afrika, ganacsadaha reer Nigeria ee Aliko Dangote, ayaa hoggaamin doona mashruuca.
Dangote: Mashruucu wuxuu yareyn doonaa shidaalka dibadda laga keeno
Dangote ayaa sheegay in warshaddu ay Bariga Afrika ka caawin doonto inay noqoto mid si weyn isku filan, iyadoo la yareynayo ku-tiirsanaanta shidaalka la sifeeyay ee dibadda laga keeno.
“Waqti dheer qaaraddeennu waxay hodan ku ahayd kheyraad, laakiin waxay ku liidatay abuurista iyo kordhinta qiimaha kheyraadkaas. Waxaan dhoofinnay saliid ceyriin, waxaana soo dejinnay badeecooyin shidaal oo la sifeeyay,” ayuu Dangote ka sheegay khudbad uu jeediyay.
“Hab-dhaqankaas wuxuu sababayaa inaan dhoofinno shaqooyinkeenna iyo fursadaha ay ahayd inay qaaradda ku sii nagaadaan, taas beddelkeedana aan dalalkeenna ku soo dhoofinno saboolnimo. Afrika ma dhisi karto barwaaqo waarta iyadoo dhoofinaysa waxa ay haysato, isla markaana soo dejinaysa waxa ay u baahan tahay,” ayuu sii raaciyay.
Mashruuca Lamu oo wajahaya walaac deegaanka ah iyo dacwad maxkamadeed
Si kastaba ha ahaatee, mashruucu wuxuu wajahaya mucaaradad uga imaanaysa kooxaha u dooda deegaanka, kuwaas oo ka cabsi qaba in uu waxyeello u geysto magaalada qadiimiga ah ee Lamu, oo ah goob ku jirta liiska Goobaha Dhaxalka Adduunka ee UNESCO.
Lamu sidoo kale waxay leedahay deegaan badeed nugul oo gaar ah, kaas oo hoy u ah noolayaal ay ka mid yihiin dugong-yada, nibiriyada iyo noocyo kala duwan oo qoolleyda badda ah.
Dadka deggan Lamu ayaa sidoo kale maxkamad ka gudbiyay dacwad la xiriirta xuquuqda dhulka, iyagoo sheegay in goobta laga dhisayo warshaddu ay tahay dhul ay awoowayaashood lahaayeen, ayna qayb ka tahay dhaxalkooda.
Maxkamadda Sare ee Kenya ayaa Isniintii go’aamisay in dacwadda sharciyeed ay sii socon karto, balse ay oggolaatay in munaasabadda dhagax-dhigga mashruucu ay qabsoomi karto.
