Safiirkii hore ee Turkiga oo sheegay in Soomaaliya ay gashay xaalad siyaasadeed oo khatar ah

17 May, 2026

Safiirkii hore ee Turkiga u fadhiyey Soomaaliya Ambassador Dr. C. Kâni Torun ayaa ka digay xaalada ismarin waaga siyaasiyiinta Soomaalida, isagoo talo ku bixiyey dhismaha Xukuumad KMG ah iyo Guddi doorasho oo heshiis lagu yahay.

Dr. C. Kâni Torun ayaa qoraal uu ku baahiyey X ku sheegay in Soomaaliya ay gashay xaalad siyaasadeed oo khatar ah oo aan la hubin, kadib markii uu dhammaaday xilligii dastuuriga ahaa ee Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud 15-kii Maajo.

Safiirka oo hada ah xildhibaan ka tirsan Baarlamaanka Turkiga ayaa sheegay in Madaxweynaha wakhtigiisa dhamaaday ee Soomaaliya uu ku doodayo in wax ka beddelka dastuurku uu kordhiyay muddada hay’adaha federaalka ilaa shan sano, halka kooxo badan oo mucaarad ah iyo daneeyayaasha kale aysan aqbalin fasiraaddan.

Dalku nasiib darro wuxuu galay xaalad aan la cayimi karin, waxaana loo baahan yahay wadahadal degdeg ah, isxakameyn, iyo tanaasul si looga fogaado xasillooni darro ama iska hor imaad, ayuu yiri Dr.Torun.

Safiirkii hore ayaa sheegay iyada oo la taageerayo xal nabad ah oo ay Soomaalidu hoggaamiso, uu soo jeedinayo qodobada soo socda, si xal loo helo;

  1. Dowladda Federaalka iyo daneeyayaasha mucaaradka waa inay ku heshiiyaan magacaabista Ra’iisul Wasaare madax-bannaan oo aan ka qayb qaadan doonin doorashada madaxtinimada ee soo socota.
  2. Ra’iisul Wasaaruhu waa inuu sameeyaa dowlad loo dhan yahay oo loo xilsaaray maaraynta arrimaha diyaarinta dalka doorashooyinka iyada oo loo marayo wadatashi siyaasadeed oo ballaaran iyo is afgarad.
  3. Guddi doorasho oo madax-bannaan waa in la dhiso iyadoo lala heshiinayo dhammaan daneeyayaasha waaweyn si loogu diyaariyo diiwaangelinta codbixiyeyaasha iyo doorashooyinka dalka oo dhan.
  4. Soomaaliya waa inay u dhaqaaqdaa doorashooyin toos ah oo ku salaysan hal qof, hal cod, iyadoo diyaarinta siyaasadeed, sharci, iyo amniga ee lagama maarmaanka ah si wadajir ah loogu heshiiyay.
  5. Jadwal doorasho oo si wadajir ah loogu heshiiyay waa in la dejiyaa oo si hufan loo hirgeliyaa.
  6. Ka dib doorashooyinka baarlamaanka, Baarlamaanka Federaalka cusub waa inuu doortaa Madaxweynaha iyadoo la raacayo habka dastuuriga ah.
  7. Hay’adaha cusub ee la doortay waa inay sii wadaan shaqada dhammaystirka iyo dhammaystirka dastuurka iyada oo loo marayo wadatashi qaran oo ballaaran iyo is-afgarad.
  8. Dhammaan dhinacyada waa inay ka fogaadaan ficillo hal dhinac ah, hadallo kicin ah, ama tallaabooyin kasta oo kordhin kara xiisadaha ama wiiqaya xasilloonida qaranka.
  9. Saaxiibada Soomaaliya iyo la-hawlgalayaasha caalamiga ah waa inay dhiirrigeliyaan wadahadal, tanaasul, nidaam dastuuri ah, iyo heshiis siyaasadeed oo nabad ah oo ay Soomaalidu leedahay.

Soomaaliya waxay samaysay horumar muhiim ah labaatankii sano ee la soo dhaafay inkastoo ay jiraan caqabado aad u waaweyn. Horumarkan waa in lagu ilaaliyaa xigmad, tanaasul, iyo siyaasad loo dhan yahay, ayuu yiri.